گروه رسانه‌ای «لرستان»

لرستان، نام یکی از استان‌های غرب کشور ایران است. لرستان براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ خورشیدی بیش از یک میلیون و ۷۶۰ هزار نفر جمعیت دارد.

وسعت لرستان ۲۸۲۹۴ کیلومتر مربع است؛ معادل ۱.۷ درصد مساحت کل کشور ایران.

این تقسیم‌بندی و مرزبندی، براساس تقسیمات سیاسی کشور است؛ در برخی موارد منظور از لرستان، مناطق لرنشین است که وسعت بیشتری از استان لرستان دارد.

در منابع قدیمی، لرستان را «لورستان» و به لاتین «Luristan» می‌نوشته‌اند. اما اکنون «Lorestan» رایج‌تر است.

 

لرستان در نقشه‌ها

 

موقعیت در ایران

موقعیت استان لرستان بر روی نقشه ایران
موقعیت استان لرستان بر روی نقشه ایران

تقسیمات شهرستانی

لرستان ۱۱ شهرستان دارد:

خرم‌آباد، بروجرد، ازنا، الیگودرز، سلسله، دلفان، دوره، کوهدشت، رومشکان، پلدختر و دورود.

نقشه تقسیمات شهرستانی استان لرستان سال ۱۳۹۸
نقشه تقسیمات شهرستانی استان لرستان سال ۱۳۹۸

نقشه های قدیمی لرستان

نقشه قدیمی از لرستان، کرمانشاه، خوزستان، ذهاب و... در سال ۱۲۱۵ خورشیدی (۱۸۳۶ میلادی)
نقشه قدیمی از لرستان، کرمانشاه، خوزستان، ذهاب و… در سال ۱۲۱۵ خورشیدی (۱۸۳۶ میلادی)

نقشه قدیمی لرستان در سال ۱۳۱۷ خورشیدی (1938 میلادی)

آمارهای لرستان

منبع آمارها: مرکز آمار ایران

سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵

جمعیت استان لرستان: 1760649

جمعیت شهرستان خرم‌آباد: 506471

جمعیت شهرستان الیگودرز: 137534

جمعیت شهرستان بروجرد: 326452

جمعیت شهرستان دلفان: 143973

جمعیت شهرستان دورود: 174508

جمعیت شهرستان کوهدشت: 166658

جمعیت شهرستان ازنا: 74936

جمعیت شهرستان پلدختر: 73744

جمعیت شهرستان سلسله: 75559

جمعیت شهرستان دوره: 41756

جمعیت شهرستان رومشکان: 39058

توجه: شهرستان با شهر متفاوت است؛ بنابراین آمار جمعیت این دو با هم تفاوت دارند.

 

سرشماری عمومی کشاورزی سال ۱۳۹۳

برای دانلود نتایج سرشماری عمومی کشاورزی لرستان سال ۱۳۹۳ کلیک کنید.

این فایل، زیپ شده و نتایج در اکسل آمده است.

سرشماری عمومی عشایر کوچنده سال ۱۳۸۷

جمعیت عشایر کوچنده استان لرستان در تیرماه ۱۳۸۷:
ییلاقی: ۸۳۷۳۹
قشلاقی: ۶۳۷۹۱

برای دیدن آمار کامل عشایر لرستان، اینجا کلیک کرده و فایل PDF را دانلود کنید.

جنگ جهانی دوم در لرستان

منبع نوشتار زیر: ویکی اطلس فرهنگی ایران

۱۰ شهریور 1318 جنگ جهانى دوم با حمله آلمان به لهستان شروع شد.

روز بعد، ایران بی‌طرفى خود را در این جنگ اعلام کرد.

باوجود بی‌طرفى ایران، ۳ شهریور 1320 نیروهای روس و انگلیس از شمال و جنوب به ایران تجاوز کردند.

با هجوم متفقین در شهریور 1320 خرم‌آباد مرکز سپاه شد و تصمیم گرفتند تا تمام سربازان را به اهواز ببرند.

چون وسیله انتقال نیرو بسیار کم بود، سربازان را پیاده از طریق جاده نوژیان به ایستگاه کشور برده و از آنجا با راه آهن به اهواز و خرمشهر منتقل کردند.

در خرم‌آباد فقط 4 دستگاه رادیو بود که یکى از آن‌ها در منزل شخصى به نام «نجم‌الدین لرستانى» قرار داشت.

چون برق شهر در ساعت ۱۹ روشن مى‌شد، مردم برای اطلاع از آخرین اخبار در منزل لرستانى جمع مى‌شدند.

اجتماع مردم جهت گوش دادن اخبار براى آن بود که تمام جوانان شهر را به جنوب برده بودند و در مرکز سپاه در شهر، صد نفر سرباز و درجه‌دار زیر نظر یک نفر سرگرد اداره مى‌شدند و بقیه نیروها در جبهه بودند.

قحطی در لرستان

با ورود متفقین به ایران وضع اقتصادى مردم ایران وخیم شد.

در زمستان ۱۳۲۰ گرانى غله و خواربار در لرستان بیداد می‌کرد.

تورم عجیبى سراسر لرستان را در برگرفته بود.

بدى اوضاع اقتصادى و گرانى غله و آذوقه تا سال‌ها به طول کشید.

متفقین در خرم‌آباد به وسیله ایادى خود تا آنجا که توانستند ارزاق مردم را خریدند.

راه سراسرى را تحویل گرفتند.

آسفالتی روى جاده کشیدند و از بروجرد تا اندیمشک جاده را به قطعاتى تقسیم و یک در میان نگه‌دارى و مرمت قطعات به عهده انگلیسى‌ها و آمریکایى‌ها بود.

کمپ‌هاى انگلیسى و آمریکایى در طول راه بود اما اداره کارکنان راه به طور کلى با انگلیسى‌ها بود.

انگلیسى‌ها دستور دادند در هر چند فرسخ، خان، یا کدخداى محل به نام مباشر استخدام شود و آن مباشر دو دسته کارگر، هر دسته شامل حداکثر 30 نفر را با سر کارگر به کار گمارد.

این دستور از آن لحاظ بود که از نفوذ محلى صاحبان نفوذ براى حفظ امنیت استفاده کنند.

در آن زمان تلفن کاریر وجود داشت و در هر 30 کیلومتر پستى جهت تقویت تلفن ایجاد کردند.

افراد این پست‌ها ابتدا انگلیسى بودند و بعد به افراد هندى واگذار شد.

هر ۱۵ روز به هر کارگر مقدارى شکر، چاى، بیسکویت و آرد مى‌دادند.

حقوق کارگر هم که قبلاً روزى ۴ ریال بود ۱۴ ریال شد.

پیشگیری از ورود ارتش هیتلر

متفقین انتظار ورود ارتش هیتلر را به ایران داشتند.

به همین جهت در منطقه لرستان دستور دادند در کنار تمام پیچ‌هاى منحصر و خطرناک جاده چاله‌اى به عمق 4 متر و قطر یک متر کنده شود که در صورت هجوم ارتش آلمان جاده را منفجر کنند و باعث کندى پیشرفت ارتش دشمن شوند.

در طول جاده تا منطقه «شتر خواب» در کیلومتر ۱۵۲ این دستور اجرا شد.

در «شتر خواب» به عنوان سنگر نهایى مى‌خواستند مقاومت کنند و نگذارند پاى ارتش آلمان به خوزستان برسد.

براى همین بین جاده و کوه، جاده‌اى فرعى احداث کردند؛ ساختمان‌هایى در کوه ساختند که محل استقرار توپ و فقط جاى یک الى دو سرباز در آن بود و لوله توپ به طرف جاده اصلى از ساختمان بیرون مى‌آمد و در ظاهر دیده نمى‌شد.

پشت تپه را هم جهت استقرار نیرو آماده کردند و آمریکایى‌ها هر روز یک نفر دژبان را در نزدیکى شهربانى خرم‌آباد مى‌گذاشتند تا سربازانى را که به شهر مى‌روند کنترل نمایند تا از بروز حوادث جلوگیرى شود.

توزیع کوپن

چون ارزاق مردم به وسیله متفقین خریدارى شده بود و محصول بخش‌هاى چگنى و کوهدشت هم چند سالى بود که بر اثر آفت سن از بین مىرفت به همین جهت نان کمیاب شد.

دولت به کارمندان کوپن نان داده بود، از طرف ارتش هم جهت عائله درجه‌داران جیره نان تعیین شده بود.

کوپن قند و شکر بین مردم توزیع شده بود ولى کمتر کسى موفق مىشد که نان و قند و شکر کوپنى را به دست آورد.

در آذرماه 1321 هنگامى که چند کامیون مشغول بارگیرى گندم از انبار غله جهت خروج از شهر بودند، بهانه به دست مردم داده عده زیادى که در جلو آنان حاج خیر الله حقیر بود، تظاهرات بزرگى به راه انداخته و به اداره دارایى و قند و شکر حمله برده شیشه‌ها را شکستند.

شهربانى که قادر به حفط نظم شهر نبود از ارتش کمک خواست و ارتش شهر را (از خیابان سوم اسفند و بازار که خیابان حافظ فعلى است) به دو قسمت کرد و از عبور و مرور ساکنین قسمت شرقى به غربى و برعکس تا مدت 24 ساعت جلوگیرى کرد.

شب هم تقریبا حکومت نظامى بود. روز بعد اوضاع آرام شد.

گاهى اوقات افرادى از فرط گرسنگى در پیاده‌رو نقش بر زمین مى‌شدند.

گندم به قیمت خیلى گران یعنى هر من 5 تومان تا اندازه‌اى در دسترس مردم بود و سال بعد ارزان شد و کم کم وضع به حال عادى بازگشت.

 

آب و هوای لرستان

استان لرستان با میانگین بارش ۴۵۰ میلیمتر در سال و میانگین دمای حدود ۱۵ درجه سانتی گراد با وجود وسعت کم دارای تنوع آب وهوایی است.

 

استان لرستان به چهار ناحیه‌ی آب و هوایی تقسیم می شود:

– آب و هوای گرم جنوبی
– آب و هوای معتل مرکزی
– آب و هوای نیمه‌سرد شمالی
– آب و هوای ارتفاعات

 

منابع آب لرستان

منطقه‌ی لرستان، آب سه حوضه آبریز کرخه، زاینده‌رود و دز را تامین می‌کند.

۵۸ درصد مساحت لورستان در حوضه رودخانه کرخه، ۴۱ درصد در حوضه آبریز رودخانهٔ دز و یک درصد نیز درحوضهٔ آبریز مرکزی )زاینده رود( قرار دارد.

استان لرستان به دلیل شرایط آب و هوایی و وضعیت ناهمواری‌ها، از نظر داشتن منابع آب نسبت به بسیاری از استان‌های‌ کشور، شرایط بهتری دارد. لرستان با میانگین بارش ۴۵۰ میلیمتر در سال، بعد از حوضه‌های دریای خزر و دریاچه‌ی ارومیه، سومین حوضه‌ی پرباران کشور است.

 

ناهمواری‌های استان لرستان

استان لرستان در بخش میانى سلسله کوه‌های زاگرس قرار دارد و بیش از 85 درصد مساحت استان را کوه‌ها و ارتفاعات تشکیل مى‌دهند.

لرستان به دو قسمت مشخص پشت‌کوه و پیش‌کوه تقسیم شده که به وسیله رشته عظیم کبیرکوه از همدیگر جدا مى‌شوند.

بخش شرقى کبیر کوه به نام پیشکوه و بخش غربى آن به نام پشتکوه موسوم است.

 

مشخصات کوه‌های لرستان

اشتران‌کوه:

موقعیت: از جنوب شرقی دورود تا جنوب الیگودرز؛ ارتفاع: ۴۰۸۰ متر از سطح دریا.

گرین:
موقعیت: شمال الشتر؛ ارتفاع: ۳۶۲۶ متر از سطح دریا.

چهل نابالغان:
موقعیت: شمال غرب بروجرد؛ ارتفاع: ۳۶۰۰ متر از سطح دریا.

میش پرور:
موقعیت: جنوب غرب بروجرد؛ ارتفاع: ۳۵۰۰ متر از سطح دریا.

قالی کوه:
موقعیت: جنوب الیگودرز؛ ارتفاع: ۳۲۱۵ متر از سطح دریا.

هشتادپهلو:
موقعیت: جنوب خرم آباد؛ ارتفاع: ۲۹۹۱ متر از سطح دریا.

سفیدکوه:
موقعیت: غرب خرم آباد؛ ارتفاع: ۲۹۳۱ متر از سطح دریا.

کبیرکوه:
موقعیت: جنوب پلدختر؛ ارتفاع: ۱۹۱۴ متر از سطح دریا.

 

دشت‌های لرستان

مجموع مساحت دشت‌های استان لرستان: ۴۶۲۹۵۰ هکتار

نام مهم‌ترین دشت‌های لرستان

چغلوندی (بیرانوند)، هلیلان، کوهدشت، پلدختر-چم قلعه، طرهان، الشتر، رومشکان، کرگاه – هولاندشت، نورآباد، سیلاخور، بربرود و کماهور

 

آیین‌های خاص مردم لرستان

 

آیین گل

هنگام سحر روز عاشورای محرم، مردم لرستان گِلی رقیق که با خاک رس پاکیزه، گلاب و آب تهیه شده به خود می‌مالند. این رفتار را مردمان لر هنگام عزاداری برای عزیزانشان انجام می دهند.

 

 

چهره‌ها

توجه: طبیعتا درج نامبردگان به معنای تایید یا رد عقاید و کارنامه آن‌ها توسط این وب‌سایت نیست

علم و تکنولوژی:

  • شیخ محمدتقی عبده بروجردی معروف به محمد عبده: از حقوق‌دانان و قضات برجسته تاریخ ایران
  • دکتر سکندر امان اللهی بهاروند: انسان‌شناس و پژوهشگر
  • دکتر احسان کامرانی: فوق دکترای مهندسی بیو اپتیک از دانشگاه هاروارد
  • دکتر امیرخان سپهوند: معروف به پدر علم کیفرشناسی ایران
  • پروفسور بیژن رنجبر: استاد تمام رشته بیوفیزیک
  • دکتر ربیعا اسکینی: معروف به پدر حقوق تجارت ایران
  • یدالله بازگیر: حقوق‌دان و قاضی برجسته دیوان عالی ایران
  • دکتر بهروز بازگیر: باستان‌شناس
  • دکتر حسین الماسیان: روانشناس
  • دکتر رامین سپهوند: روانشناس
  • کیومرث مسعودی: جامعه‌شناس
  • محمدعلی سرلک: استاد تمام رشته مدیریت رفتار سازمانی

 

فرهنگ و هنر:

  • عبدالحسین زرین کوب: ادیب، تاریخ‌نگار، منتقد ادبی، نویسنده، و مترجم
  • مهرداد اوستا: نویسنده و شاعر
  • جعفر شهیدی: رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا  و استاد دانشگاه تهران
  • حمید ایزدپناه: پژوهشگر
  • نصرالله کسرائیان: عکاس؛ معروف به پدر عکاسی مردم‌نگاری ایران
  • رضا سقایی: خواننده
  • مسعود رایگان: بازیگر
  • میرنوروز: شاعر
  • عبدالمحمد آیتی: پژوهشگر
  • ایرج کاظمی: پژوهشگر
  • محمد بیرانوند: فیلم‌نامه‌نویس
  • نرگس رشیدی: بازیگر هالیوود
  • علی‌اکبر شکارچی: موسیقی‌دان
  • بهمن ابراهیمی: مستندساز
  • غفار حسینی: شاعر و استاد دانشگاه
  • مصطفی عبداللهی: کارگردان تئاتر، بازیگر تئاتر، سینما، تلویزیون و رادیو
  • صامت بروجردی: تخلص (صامت) از شاعران قرن سیزدهم و چهاردهم
  • لوریس چکناوارایان: آهنگساز، رهبر ارکستر، نویسنده و نقاش
  • ارشد تهماسبی: موسیقی‌دان
  • سینا سرلک: خواننده
  • فرهاد ورهرام: مستندساز، فیلمبردار، محقق، کارگردان، عکاس، تهیه‌کننده و نویسنده
  • علی اکبر ولدبیگی: فیلم‌ساز
  • سامان سالور: کارگردان و فیلمنامه‌نویس، برنده جایزه لورکانو
  • فرود عوض‌پور: کارگردان
  • امید سلطانی معروف به امید: خواننده
  • شهره صالحی لرستانی: بازیگر
  • احمد بیرانوند: شاعر
  • ذبیح الله محمدی: نقاش
  • حسین فرجی: خواننده
  • مجید اسماعیلی: طراح کاراکتر سه‌بعدی
  • علیرضا فرزین: مردم‌شناس
  • علی میردریکوندی: نویسنده
  • پرویز شهبازی: کارگردان و تدوینگر
  • وحید موسائیان: کارگردان
  • مهران رنجبر: بازیگر

ورزشکار:

  • غلام‌رضا محمدی: کشتی‌گیر آزاد و سرمربی تیم ملی
  • مرتضی سپهوند: بوکسور
  • علی عبده: بنیان‌گذار باشگاه پرسپولیس و مشت‌زن
  • علیرضا مرزبان: مربی فوتبال
  • آرش میراسماعیلی: جودوکار
  • بهداد بیرانوند: کاپیتان تیم ملی هاکی
  • آروین معظمی گودرزی: دوچرخه‌سوار برنده مدال طلای بازی‌های آسیایی
  • احمد مساجدی: سرمربی تیم ملی والیبال ژاپن و ایران
  • رضا بیرالوند: وزنه‌بردار
  • پیمان یاراحمدی: کشتی‌گیر آزاد
  • احسان روزبهانی: بوکسور
  • طالب نعمت‌پور: کشتی‌گیر فرنگی
  • علیرضا بیرانوند: دروازه‌بان تیم ملی فوتبال
  • ابراهیم میرزاپور: دروازه‌بان تیم ملی فوتبال
  • وحید امیری: بازیکن تیم ملی فوتبال
  • دنیل ارزانی: بازیکن تیم ملی استرالیا
  • آرش کمالوند: بازیکن والیبال
  • امیرحسین منظمی: مربی تیم ملی والیبال

فقه:

  • علامه بحرالعلوم از فقهای بلندپایه تاریخ تشیع
  • آیت الله بروجردی از مراجع شیعه ایرانی
  • آیت الله مولانا بروجردی از فقها و علمای تشیع
  • آیت الله صاحب زمانی از فقها و علمای شیعه
  • آیت الله محسن شریعتمداری از علمای شیعه
  • آیت الله نجفی بروجردی از مراجع و علمای برزگ شیعه
  • آیت الله محمد تقی مطهری

اجتماعی:

  • دکتر هوشنگ اعظمی بیرانوند: پزشک خیر

سیاسی:

 

  • مهدی کروبی: دبیرکل حزب اعتماد ملی و رئیس دو دوره‌ی مجلس شورای اسلامی
  • بهروز کمالوندی: دیپلمات و سرپرست معاونت بین‌الملل سازمان انرژی اتمی
  • حسین کمالی: سیاست‌مدار و از وزرای کار و امور اجتماعی
  • مهدی غضنفری: وزیر صمت در دولت محمود احمدی‌نژاد
  • زهره کاظمی معروف به زهرا رهنورد: مشاور سیاسی ریاست‌جمهوری در دوره سیدمحمد خاتمی و همسر میرحسین موسوی
  • محمد پورسرتیپ: سفیر
  • سیامک اسدیان: از اعضای کمیته مرکزی سازمان فدائیان خلق (اقلیت)
  • هیبت‌الله معینی چاغروند مشهور به همایون: از رهبران سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)
  • محمد عالیخانی: دیپلمات و سرکنسول
  • عبدالله مؤمنی: رئیس سابق تشکیلات دفتر تحکیم وحدت
  • امیدعلی پارسا: رئیس سازمان امور مالیاتی کشور
  • اکبر گودرزی: رهبر و بنیان‌گذار گروه فرقان

روزنامه‌نگاری:

  • سید فرید قاسمی
  • بهرام سلاحورزی
  • احمدرضا دالوند
  • رضا ساکی
  • عباس دالوند
  • محمدرضا جایدری
  • مهرداد دهقانی
  • محمود کوماس جودکی
  • نصیر شیرخانی

شهدا

  • شهید محمد بروجردی
  • شهید ویگن کاراپتیان
  • شهید سید فخرالدین رحیمی
  • شهید سیدنورخدا موسوی
  • شهید هوشنگ رستمی
  • شهید خلبان غلامرضا چاغروند

فرماندهان نظامی

 

  • تیمسار سپهبد خلبان شاپور (عبدالله) آذربرزین: فرمانده نیروی هوایی ارتش
  • تیمسار اسکندر بیرانوند: فرمانده نبرد مهران در سال ۱۳۶۳ و از فرماندهان ارشد عملیات فتح‌المبین و عملیات محرم
  • امیر سرتیپ دکتر علی اکبر حسنوند: جانشین سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا)، جانشین سازمان بازنشستگی نیروهای مسلح، معاون هماهنگ کننده قرارگاه عملیاتی غرب کشور , فرمانده تیپ ۲ لشکر ۵۸ ذوالفقار
  • سرتیپ پاسدار عبادالله عبداللهی: فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا (تا سال ۱۳۹۷ خورشیدی)
  • امیر سرتیپ غضنفر آذرفر: فرمانده قرارگاه غرب کشور، طراح عملیات کربلای ۷ و فرمانده لشکر های ۲۸ کردستان، ۸۴ لرستان و ۶۴ ارومیه

پزشکان ماهر

  • دکتر کرم اله طولابی: جراح عمومی و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • دکتر مانیا بیرانوند: جراح عمومی و استاد دانشگاه علوم پزشکی لرستان

وکلای دادگستری ماهر

  • احسان اله حیدری: محل دفتر: تهران
  • معصومه حسنوند: محل دفتر: خرم‌آباد

 

کدهای اضافه: krai ijg ‘vna’vdstv ndnkd ihd gvsjhk yhv ;gnv

گردآوری و تدوین مطلب: نگین میرزاوند

آخرین اخبار، عکس، ویدیو، خبر و... درباره لرستان

logo-samandehi